4 marca zakończyło się 53. posiedzenie Senatu. Izba rozpatrzyła 16 ustaw, do 8 wprowadziła poprawki oraz przyjęła 1 projekt ustawy.
Senat przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o sejmowej komisji śledczej i zdecydował o skierowaniu go do Sejmu. Projekt ustawy został wniesiony przez senacką Komisję Petycji. Jego celem jest uzupełnienie dotychczasowych przepisów ustawy o sejmowej komisji śledczej o tzw. prawo ubogich, czyli o zapewnienie pomocy prawnej osobie niezamożnej wezwanej przez tę komisję. Projekt przewiduje możliwość ustanowienia dla takiej osoby pełnomocnika z urzędu. Koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu będzie ustalał sąd właściwy dla siedziby komisji śledczej..
Senat przyjął następujące ustawy z poprawkami:
Ustawa o niekaraniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie zbrojnym wywołanym agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę (projekt poselski) przewiduje uwolnienie od odpowiedzialności karnej obywateli polskich, którzy wsparli obronę Ukrainy przez wstąpienie do armii ukraińskiej bez zgody właściwego organu, prowadzili werbunek do tej służby czy naruszyli przepisy ustawy o obronie Ojczyzny oraz – w okresie sprzed 23 kwietnia 2022 r. – ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Senat wprowadził 4 poprawki, które: dookreślają obowiązek składania do MON oświadczeń przez osoby, które już dawniej powróciły do kraju, obejmują oświadczenia klauzulą tajności, chroniąc osoby je składające, przywracają obowiązek informowania przez MON prokuratury o złożonym oświadczeniu.
Ustawa o zmianie ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (projekt rządowy) zmienia szereg przepisów w ustawie o obrocie, m.in. wprowadza przepisy, na podstawie których podmiot będzie miał możliwość złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na obrót towarami o znaczeniu strategicznym za pomocą e-usługi oraz umożliwia prowadzenie ewidencji obrotu tymi towarami w systemie teleinformatycznym. Senatorowie przyjęli 4 poprawki, z których jedna zmierzają do ustanowienia zasady, że informacje o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym przekazuje się po raz pierwszy (w zakresie przewidzianym w ustawie) za 2026 r., a pozostałe poprawki mają charakter legislacyjny.
Ustawa o zmianie ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) zawiera rozwiązania deregulacyjne. Ma na celu m.in. wprowadzenie możliwości składania wniosków o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) tylko on-line, a tym samym rezygnację z formy papierowej, a także automatyzację procesów i wymianę danych przez integrację CEIDG z innymi systemami informatycznymi. Izba przyjęła 16 poprawek, w większości technicznolegislacyjnych. Jedna z poprawek zmierza do uwzględnienia sytuacji, w której przedstawicielem ustawowym przedsiębiorcy jest spółka handlowa niebędąca osobą prawną.
Ustawa o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (projekt rządowy) wprowadza przepisy umożliwiające prowadzenie postępowań w sprawach przywozu dóbr kultury zgodnie z procedurami unijnymi a także określenie nowych czynów karalnych, wynikających ze stosowania przepisów unijnych w zakresie ochrony dóbr kultury. Dotychczas obowiązujące przepisy przewidywały sankcje wyłącznie w odniesieniu do zabytków w rozumieniu przepisów krajowych, podczas gdy prawo Unii Europejskiej posługuje się szerszą kategorią dóbr kultury. Nowe rozwiązania mają chronić zabytki i dzieła sztuki przed nielegalnym handlem. Izba wprowadziła 1 poprawkę precyzującą przepis karny.
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) ma dostosować edukację na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych. Przepisy m.in. zmieniają zasady tworzenia zespołów szkół publicznych, doprecyzowują procedury likwidacji tych szkół oraz porządkują przepisy dotyczące obwodów szkół podstawowych. Senat wprowadził 1 poprawkę, która uzupełnia regulację, dotyczącą realizacji w budynku szkoły zadań innych niż oświatowe, między innymi o możliwość zaskarżania opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny w tym zakresie.
Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (projekt poselski) doprecyzowuje regulacje umożliwiające efektywną realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Rozszerza katalog tych budowli o zbiorniki, rowy, kanały i przepompownie. Izba przyjęła 3 poprawki doprecyzowujące, m.in., jakie opinie należy dołączyć do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji oraz określa konsekwencje niewydania tych opinii w terminie; definiujące określenie „główna funkcja przeciwpowodziowa”.
Ustawa o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (projekt komisyjny) ma na celu uporządkowanie przepisów stanowiących podstawy do tworzenia i działania zespołów poselskich, senackich i parlamentarnych. Senat wprowadził poprawkę, która doprecyzowuje ustawę poprzez jednoznaczne wskazanie, że zasady tworzenia zespołów parlamentarnych, których przewodniczącymi są posłowie, określi Regulamin Sejmu, a tych, których przewodniczącymi są senatorowie ‒ Regulamin Senatu.
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) o charakterze deregulacyjnym ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski poprzez wprowadzenie tzw. „pakietu antyblackoutowego” oraz ochronę odbiorców energii, w tym osób dotkniętych ubóstwem energetycznym – czyli gospodarstw domowych, które mają trudności z opłacaniem rachunków za energię. Ponadto w nowelizacji zawarto przepisy, które mają uprościć procedury przyłączania do sieci elektroenergetycznej. Dostosowuje ona polskie prawo do przepisów UE i jest niezbędna do wykonania Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Izba przyjęła 25 poprawek. Mają one na celu m.in.: ochronę odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych przed nadmiernymi opłatami; zapewniają odbiorcom czytelnych informacji dotyczących wymiaru i zasad obliczania kar umownych; przewidują, że sprzedawca będzie oferował odbiorcom umowy na czas oznaczony z gwarancją stałej ceny nie tylko w 12-miesięcznym okresie, lecz także w wariantach dłuższych; wprowadzają zasadę dobrowolności dla umów z ceną dynamiczną; uzupełniają katalog informacji, jakie sprzedawca energii elektrycznej ma obowiązek przekazać odbiorcy końcowemu najpóźniej w dniu zawarcia umowy; doprecyzowują przepisy dotyczące skutku złożenia przez podmiot ubiegający się o przyłączenie wniosku o wydłużenie tzw. kamieni milowych; umożliwiają zaliczenie na poczet opłaty za przyłączenie do sieci, zabezpieczenia złożonego w formie kaucji; przewidują, że obowiązek uiszczenia kwoty zabezpieczenia umowy o przyłączenie powstaje po jej zawarciu; mają na celu wprowadzenie ram dla możliwości zmiany warunków przyłączenia w zakresie lokalizacji inwestycji; określają sytuacje, w których do uiszczenia zabezpieczenia doszło na mocy postanowień umowy o przyłączenie do sieci (w takim wypadku uiszczone zabezpieczenie będzie można zaliczyć na poczet zabezpieczenia wynikającego z ustawy); wydłużają o 6 miesięcy tzw. „kamienie milowe” dla umów o przyłączenie do sieci, które zostały zawarte nie wcześniej niż 48 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy; obniżają wysokość dodatkowego zabezpieczenia składanego przez podmioty, które zawarły umowę o przyłączenie do sieci nie wcześniej niż 48 miesięcy przed wejściem w życie ustawy. Część poprawek ma charakter techniczno-legislacyjny, doprecyzowujący lub językowy.
Ustawy, do których Senat nie wprowadził poprawek:
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) wprowadza w życie przepisy prawa unijnego mające usprawnić wymianę informacji o wyrokach skazujących wydawanych na terytorium Unii Europejskiej wobec obywateli państw trzecich oraz informacji gromadzonych w rejestrach karnych państw członkowskich.
Ustawa o działalności kosmicznej (projekt rządowy) zakłada realizację założeń przewidzianych w Polskiej Strategii Kosmicznej oraz uregulowanie zasad wykonywania działalności kosmicznej, w tym zwiększenie udziału Polski w europejskich przedsięwzięciach orbitalnych i wykorzystanie technologii kosmicznej w obronności. Senatorowie wprowadzili 6 poprawek legislacyjnych.
Ustawa o zmianie ustawy o rachunkowości (projekt rządowy) ma na celu zwolnienie części firm z raportowania ESG za 2025 i 2026 r. Ustawa ma umożliwić skorzystanie z przepisów dyrektywy UE, która obecnie znajduje się na końcowym etapie unijnego procesu legislacyjnego. Procedowanie nowelizacji w polskim parlamencie jest konieczne jeszcze przed oficjalną publikacją unijnej dyrektywy. Polskie przepisy wymagają bowiem, by raporty ESG za rok obrotowy 2025 były przygotowane do 31 marca 2026 r. Wejście w życie projektu po tym terminie ograniczyłoby krąg podmiotów, które będą mogły skorzystać ze zwolnienia do tych spółek, które mają rok obrotowy inny niż kalendarzowy (a co za tym idzie późniejszy termin raportowania) oraz do sprawozdawczości za rok obrotowy 2026.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (projekt poselski) rozszerza zakres zwolnienia podatkowego na nagrody rzeczowe przyznawane: medalistom igrzysk olimpijskich, paralimpijskich, igrzysk głuchych oraz finalistom Olimpiad Specjalnych.
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) ma na celu dokończenie Reformy Systemu Budżetowego, co jest jednym z kamieni milowych zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy. Wprowadza nowe rozwiązania w obszarach klasyfikacji budżetowej oraz zarządzania budżetem państwa. Wydatki budżetu państwa zostają podzielone na: transfery bieżące, np. dotacje; świadczenia na rzecz osób fizycznych; wydatki bieżące; wydatki majątkowe (inwestycje); transfery majątkowe, np. dotacje inwestycyjne. Dodatkowo, w ramach każdej z grup, prezentowane będą wydatki na realizację programów finansowanych m.in. z udziałem środków pochodzących z budżetu UE. Zwiększona zostaje elastyczność w przesuwaniu środków budżetowych. Wzmocniona zostaje kontrola parlamentarna i społeczna nad finansami publicznymi. Uporządkowany zostaje proces oceny dużych inwestycji finansowanych ze środków publicznych.
Ustawa o Wojewódzkich Zespołach Koordynacji do spraw polityki umiejętności (projekt rządowy) ustanawia ramy prawne dla funkcjonowania Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK), nadając im trwały status prawny. W skład WZK wejdą przedstawiciele m.in. samorządów, edukacji, rynku pracy, organizacji społecznych i pracodawców, a wśród ich zadań znajdzie się m.in. opiniowanie zasadności uruchamiania kształcenia w konkretnych zawodach, pod kątem realnych potrzeb regionalnego rynku pracy. Ustawa realizuje kamień milowy „Kadry dla nowoczesnej gospodarki: poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy”, ujęty w KPO.
Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (projekt poselski) reguluje kwestię zaliczania do okresów pracy górniczej dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi.
Ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (projekt rządowy) ma charakter deregulacyjny. Zmienia zasady składania wniosków o zasiłki z ubezpieczenia chorobowego. Pozwoli płatnikom składek i biurom rachunkowym składać te wnioski do ZUS w postaci elektronicznej.