28 stycznia 2026 r. odbyło się 51. posiedzenie Senatu. Izba rozpatrzyła na nim 4 ustawy i wszystkie przyjęła bez poprawek.
Przed przystąpieniem do obrad senatorowie minutą ciszy uczcili pamięć zmarłych senatorów – Piotra Chojnackiego, senatora II kadencji (zm. 20 stycznia 2026 r.), i Jadwigi Rudnickiej, senator VI kadencji (zm. 25 stycznia 2026 r.).
Ustawy przyjęte bez poprawek:
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz ustawy – Kodeks wyborczy (projekt rządowy) zmienia zasady wyboru sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) przez sędziów. Na jej podstawie 15 sędziów – członków KRS będzie wybieranych w bezpośrednich i tajnych wyborach, organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą, przez wszystkich sędziów, a nie – jak dotychczas – przez Sejm. Ma to odebrać politykom wpływ na KRS i oddać go środowisku sędziowskiemu. W nowo wybieranej KRS znajdzie się reprezentacja wszystkich rodzajów i szczebli sądów: powszechnych – apelacyjnych, okręgowych i rejonowych, wojskowego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kandydować będą mogli sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem orzeczniczym i co najmniej 5-letnim w sądzie, w którym orzekają. Mogłyby to być zatem także niektóre osoby awansowane do sądu wyższej instancji ponad 5 lat temu już z udziałem KRS w jej obecnym kształcie. Czynne prawo wyborcze będą mieli wszyscy sędziowie. Utworzona na mocy nowelizacji Rada Społeczna przy KRS zajmie się transparentną kontrolą działania KRS.
Ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (projekt rządowy) wygasza osobny system prawny, upraszczający zasady pobytu, pracy, świadczeń i edukacji dla uchodźców wojennych z Ukrainy, stworzony „ustawą pomocową”, obowiązującą od 2022 r. Zamiast tego powstanie wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców, do którego zostaną przeniesione te rozwiązania. Ustawa przedłuża legalność pobytu uciekających przed wojną i obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były przedłużane w związku z wojną. Do 4 marca 2027 r. te osoby będą miały czas na złożenie wniosku o legalny pobyt. Do nowej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony trafią też uregulowania dotyczące PESEL UKR, który zostanie sposobem potwierdzania legalnego pobytu. Papierowe zaświadczenie wydawane przez szefa Urzędu ds. Cudzoziemców elektroniczną zastąpi karta DIIA, a także możliwość potwierdzania tożsamości i pobytu przez aplikację mObywatel. Pozostaną także uregulowania ze specustawy związane z utratą i wygaśnięciem statusu UKR. Warunki otrzymywania świadczeń na rzecz rodziny na podstawie specustawy będą obowiązywały do zakończenia okresu świadczeniowego. Niezłożenie wniosku o PESEL UKR w terminie 30 dni od dnia wjazdu spowoduje wygaśnięcie ochrony czasowej. Niedokonanie rejestracji po wjeździe będzie traktowane jako dorozumiana rezygnacja z ochrony czasowej. Opieka zdrowotna będzie udzielana jedynie małoletnim, osobom pracującym, ofiarom tortur i gwałtu oraz grupom szczególnie wrażliwym, zamieszkującym ośrodki zbiorowego zakwaterowania. Osoby niepracujące będą podlegały opiece medycznej w takim zakresie, jak inni niepracujący cudzoziemcy przebywający w Polsce. Ograniczona zostanie pomoc uchodźcom w zakresie zakwaterowania i wyżywienia jedynie do grup szczególnie wrażliwych. W nowej ustawie o ochronie cudzoziemców pozostaną również zasady dostępu do opieki medycznej, możliwość przekazywania danych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o osobach pracujących czy zasady prowadzenia postępowań przez ZUS w sprawach osób objętych ochroną tymczasową. Przepisy przejściowe pozwolą na wygaszenie rozwiązań nadzwyczajnych, co zapewni płynne przejście między dotychczasowym a nowym stanem prawnym (mechanizmy pozwalające na rozliczenie Funduszu Pomocy; utrzymanie rozwiązań związanych z zobowiązaniami z tytułu obligacji wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego, udzielonymi poręczeniami i gwarancjami; wypłata świadczeń na rzecz rodziny czy przedłużenie ważności wiz i dokumentów do 4 marca 2027 r.) Do końca bieżącego roku szkolnego utrzymane zostanie finansowanie dodatkowych zadań w szkołach, bezpłatnego transportu, pomocy materialnej dla uczniów, możliwości nauki w oddziale przygotowawczym, dodatkowych lekcji języka polskiego, podwyższonych limitów godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli czy brak wymogu urzędowego potwierdzenia znajomości języka polskiego dla pomocy nauczyciela i asystentów międzykulturowych.
Ustawa o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) wdraża unijną dyrektywę NIS 2 w sprawie cyberbezpieczeństwa i Toolbox 5G, czyli unijny dokument dotyczący bezpieczeństwa sieci 5G. Dyrektywa NIS 2 zastąpiła dotychczasowy i wprowadziła nowy podział na „podmioty kluczowe” i „podmioty ważne”. Do sektorów objętych obowiązkami związanymi z cyberbezpieczeństwem: infrastruktury cyfrowej, energii, transportu, zdrowia, bankowości, infrastruktury rynków finansowych, zaopatrzenia w wodę dyrektywa dodała także nowe sektory: ścieki, zarządzanie ICT, przestrzeń kosmiczną, pocztę, produkcję i dystrybucję chemikaliów oraz produkcję i dystrybucję żywności. Rozszerzono ponadto kompetencje ministra właściwego ds. informatyzacji, m.in. będzie mógł wskazywać dostawcę wysokiego ryzyka na podstawie kryteriów technicznych i nietechnicznych, po konsultacjach z prokuraturą, stroną społeczną i kolegium ds. cyberbezpieczeństwa. Dostawca będzie mógł zaskarżyć decyzję do sądu administracyjnego. Sprzęt dostawcy wysokiego ryzyka będzie musiał być wycofany z systemów podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych w ciągu od 4 do 7 lat. Firmy z sektorów kluczowych i ważnych, m.in. energii, zdrowia, bankowości, produkcji, zaopatrzenia w wodę, będą miały nowe obowiązki związane z cyberbezpieczeństwem: wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, zapewnienie bezpieczeństwa łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT i regularne ocenianie ryzyka wystąpienia incydentów. Za nieprzestrzeganie przepisów przedsiębiorcom z tych sektorów będą grozić kary: dla podmiotów kluczowych od 20 tys. zł do 10 mln euro, a dla podmiotów ważnych – od 15 tys. zł do 7 mln euro. Niezależnie od limitów za niezastosowanie się do nakazu organu cyberbezpieczeństwa będzie grozić kara od 500 zł do 100 tys. zł za każdy dzień opóźnienia. Ustawa przewiduje też kary do 100 mln zł dla podmiotu kluczowego albo ważnego, który naruszy przepisy, co spowoduje bezpośrednie i poważne zagrożenie cyberbezpieczeństwa dla obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa i porządku publicznego, życia i zdrowia ludzi; albo zagrożenie wywołania poważnej szkody majątkowej lub poważnych utrudnień w świadczeniu usług.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo (projekt rządowy) ma na celu ściślejsze powiązanie unijnego wsparcia finansowego z osobami faktycznie prowadzącymi działalność rolniczą. Zmienia przepisy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych i ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wprowadza nową definicję rolników aktywnych zawodowo. To osoby, które spełniają wskazane kryteria, takie jak posiadanie zwierząt lub korzystanie z wybranych płatności czy wsparcia inwestycyjnego. Ma to poprawić warunki prowadzenia działalności rolniczej dzięki lepszemu ukierunkowaniu wsparcia na rolników aktywnych zawodowo, czyli takich, którzy faktycznie prowadzą działalność w swoich gospodarstwach. Pozostali rolnicy będą musieli udokumentować ponoszenie kosztów działalności rolniczej lub uzyskanie przychodów ze sprzedaży produktów rolnych.