Tematem posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi była koncepcja zarządzania publicznego w polskiej polityce rolnej. Jak podkreślił na wstępie wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi Adam Nowak, jeśli spojrzeć na koncepcję całościowego, pełnego, skoordynowanego podejścia do zarządzania w administracji publicznej, obszary wiejskie i rolnictwo w sposób szczególny wymagają tych takich działań, zwłaszcza w kontekście takich wyzwań jak bezpieczeństwo żywnościowe, gospodarka wodna, nauka, eksport i zmiany klimatu. Zwrócił uwagę na „silosowość” administracji, postulując jej przełamywanie m.in. poprzez stosowanie strategii zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa oraz analizę rural proofing (weryfikacja wpływu polityk na obszary wiejskie) –mechanizmu, który może się przyczynić do pobudzenia rewitalizacji obszarów wiejskich.
Podczas dyskusji wskazywano na kluczowe znaczenie polskiej wsi dla bezpieczeństwa kraju – nie tylko żywnościowego, ale także w kontekście potencjalnych kryzysów. Zauważano, że samorządy mają do odegrania dużą rolę w zarządzaniu zasobami i retencji wody, dlatego konieczne jest włączenie ich do tych zadań.
Monika Przeworska z Instytutu Gospodarki Rolnej omówiła problem silosowości na przykładzie branży tytoniowej. Wskazywała na sprzeczne działania ministerstw: rolnictwa, zdrowia i finansów i brak całościowej strategii. Zwróciła uwagę, że ma to negatywny wpływ na osiąganie zysku i wzrost liczby miejsc pracy.
Prof. Adam Niewiadomski i dr Kamil Zajączkowski z Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego podkreślali, że rolnictwo wymaga całościowego podejścia także w kontekście zmieniających się realiów UE i umów międzynarodowych (Mercosur, Ukraina). Wskazywali, że Polska musi aktywnie bronić interesów rolnictwa na poziomie dialogu międzynarodowego.
Dyskusja podczas posiedzenia komisji dotyczyła również przyszłych ram finansowych UE, obaw związanych z przyszłym modelem dopłat i filarami wsparcia. Zgłaszano postulaty zapewnienia stałego procentu środków na cele typowo rolnicze, aby infrastruktura wiejska nie przeważyła nad wsparciem produkcji rolnej.
Zarówno senatorowie, jak i eksperci postulowali wypracowanie kompleksowej strategii obejmującej produkcję, zdrowie, bezpieczeństwo, ekologię i finanse. Krytykowano fragmentaryczność obecnych strategii, zwracając uwagę na konieczność aktywności resortu rolnictwa w Unii Europejskiej.
Odnosząc się do roli nauki, hodowli, genetyki i instytutów badawczych, za konieczne uznano, opracowanie programów dla polskiej hodowli zbóż, trzody chlewnej, a także wprowadzanie rozwiązań innowacyjnych, np. dla soi. Zwrócono uwagę na przewagę zagranicznych koncernów i potrzebę konsolidacji badań krajowych. Uczestnicy posiedzenia zwracali ponadto uwagę, że dla odporności i bezpieczeństwa kraju konieczne jest utrzymanie drobnej, przydomowej produkcji. Apelowali o wsparcie programów lokalnych i promocję polskiej żywności.
Z dyskusji podczas posiedzenia komisji wynika przekonanie, że całościowe, strategiczne podejście do polityki rolnej – z silnym głosem ministra rolnictwa – jest warunkiem wypracowania skutecznego prawa i strategii. Obecny podział kompetencji prowadzi do nieefektywności i konfliktów resortowych. Postulowano budowę strategii uwzględniającej wszystkie aspekty rolnictwa, podnoszenie rangi resortu rolnictwa jako wiodącego w koordynacji polityki rolnej, połączenie resortów klimatu i środowiska z rolnictwem, zapewnienie środków na produkcję i wzmocnienie strategii całościowej.
Przewodniczący komisji senator Ryszard Bober podsumował, że wskazanie problemów nie rozwiąże ich, ale daje podstawę do zastanowienia się, co jest najbardziej istotne w obszarze polityki i stanowienia dotyczącego jej prawa. „Ta debata wykazała jednoznacznie, że współpraca i współdziałanie sektorowe poszczególnych resortów jest nieodzownym elementem, żeby stanowione prawo było zgodne z oczekiwaniem rolników, służyło rozwojowi polskiej wsi, ale przede wszystkim dbało o polskie rolnictwo” – powiedział. Jak mówił, trzeba rozmawiać i wspierać ministra rolnictwa, żeby miał pełną wiedzę w trakcie debaty publicznej, debaty na posiedzeniach rządu, tak aby sprawy przedstawiane w imieniu polskiej wsi, polskiego rolnictwa były traktowane przez Radę Ministrów ze zrozumieniem i priorytetowo.