W dniu 22 kwietnia 2026 r. odbyło się 57. posiedzenie Senatu.
Porządek obrad został rozszerzony o drugie czytanie projektu uchwały w 5. rocznicę uwięzienia Andrzeja Poczobuta, a także nowelizację ustawy o systemie instytucji rozwoju i nowelizację ustawy o języku polskim oraz ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.
Izba podjęła przez aklamację uchwałę w 5. rocznicę uwięzienia Andrzeja Poczobuta. Senatorowie wzywają w niej władze białoruskie do niezwłocznego uwolnienia Andrzeja Poczobuta, dziennikarza i lidera mniejszości polskiej na Białorusi, laureata europejskiej Nagrody im. Sacharowa. „Pamiętając o polskich zmaganiach o prawa człowieka i suwerenny byt państwa, wyrażamy pełną solidarność z białoruskimi działaczami na rzecz demokracji i wolności” – czytamy w uchwale. Senat, przypominając, że 30 lat temu powstało na Białorusi niezależne Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiosna”, wyraża przekonanie, że wysiłek i ofiara białoruskich obrońców praw człowieka staną się fundamentem przyszłej wolnej Białorusi. „Apelujemy do władz w Mińsku o powstrzymanie represji, uwolnienie wszystkich więźniów politycznych i rozpoczęcie dialogu politycznego z siłami opozycji w kraju i na emigracji w celu przywrócenia pokoju, stabilności społecznej oraz umożliwienia realizacji europejskich i demokratycznych aspiracji społeczeństwa białoruskiego” – napisali senatorowie. Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska wręczyła uchwałę obecnemu w Senacie Alesiowi Bialackiemu, białoruskiem opozycjoniście, założycielowi Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna”, laureatowi Pokojowej Nagrody Nobla. Podziękował on Polsce za pomoc i solidarność z narodem białoruskim, za konsekwentne wsparcie dla walki Białorusinów o wolność i demokrację. Wyraził wdzięczność dla naszego kraju za to, że Białorusini, którzy wyjechali, mogą znaleźć swoje miejsce i mogą się realizować w walce o prawa człowieka, o demokratyczną Białoruś właśnie w Polsce. Podziękował za wsparcie w wydostaniu go 4 miesiące temu zza krat, krat za którymi nadal przebywa bohater – Andrzej Poczobut.
Senatorowie zapoznali się z informacją o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie lipiec–grudzień 2025 r. (przewodnictwo Danii w Radzie Unii Europejskiej).
Izba wprowadziła 8 poprawek o charakterze legislacyjno – doprecyzowującym do nowelizacji ustawy o języku polskim oraz ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (projekt rządowy). Nowelizacja ma na celu usprawnienie organizacji egzaminów państwowych z języka polskiego jako obcego, zwiększenie ich dostępności oraz poprawę nadzoru nad systemem certyfikacji. Ponadto nowelizacja rozszerza kompetencje Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) w zakresie zadań związanych z obsługą Państwowej Komisji do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego.
Senat przyjął bez poprawek:
Ustawa o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (projekt poselski) wprowadza regulacje pozwalające Agencji Rozwoju Przemysłu wykorzystywać instrumenty finansowe do prowadzenia reorganizacji przedsiębiorstw mających istotne znaczenie dla gospodarki narodowej. Celem noweli jest przede wszystkim umożliwienie ARP udzielenia pożyczek Jastrzębskiej Spółce Węglowej (JSW) i Grupie Azoty, które stanęły w obliczu utraty płynności. W uzasadnieniu do projektu wskazano, że pożyczki będą mogły być przeznaczone na reorganizację firm zmierzającą do zmniejszenia kosztów działalności lub ich optymalizację. Jednocześnie zastrzeżono, że cel pożyczki nie może być tożsamy z celem mechanizmu wsparcia publicznego. Warunkiem udzielenia pożyczek będzie ustalenie przez ARP, na podstawie programu naprawczego przedstawionego przez pożyczkobiorcę, że posiada on zdolność do spłaty zobowiązań wynikających z pożyczki.
Ustawa o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz ustawy o rachunkowości (projekt rządowy) likwiduje tzw. białą listę – wykaz dozwolonych usług, czyli dodatkowych, w stosunku do przepisów unijnych, ograniczeń prowadzenia działalności przez firmy audytorskie w zakresie świadczenia usług na rzecz spółek giełdowych i instytucji finansowych. Po wejściu w życie nowych przepisów audytorów będzie ograniczać wyłącznie tzw. czarna lista usług zakazanych w stosunku do podmiotów, których sprawozdania badają. To m.in. usługi podatkowe, obejmujące udział w zarządzaniu lub procesie decyzyjnym badanej jednostki, prowadzenie księgowości czy usługi związane z audytem wewnętrznym badanej jednostki. Obecnie firmy audytorskie badające jednostki zainteresowania publicznego mogą na ich rzecz wykonywać wyłącznie usługi znajdujące się na „białej liście”, nie wolno im więc oferować badanym spółkom giełdowym czy instytucjom finansowym audytu finansowego, prawnego, podatkowego, operacyjnego, usług związanych z nabyciem spółki, a także weryfikacji: wyliczenia wskaźników dla umowy handlowej, wydatków inwestycyjnych, korekty ceny przy rozliczeniu nabycia spółki.
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) zakłada, że fundusze Banku Gospodarstwa Krajowego trafią do depozytu Ministerstwa Finansów, co ma ograniczyć potrzeby pożyczkowe budżetu państwa i przyrost długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, związany z działalnością funduszy. Nowela określa też krótkoterminowe oprocentowanie tych depozytów. Wprowadza także zmiany w dziedzinie kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego, m.in. wskazanie poziomów kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych; rozszerzenie celów tej kontroli o podejmowanie działań zapobiegających nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym; uelastycznienie planowania w ramach tej kontroli, np. umożliwienie w trakcie roku zmian w planie działalności i doprecyzowanie zakresu informacji na potrzeby planowania działalności i sprawozdawczości. Ustawa wprowadza obowiązek składania ministrowi finansów oświadczenia o stanie kontroli zarządczej przez ministrów i kierowników jednostek sektora finansów publicznych. Podwyższa z 40 mln zł do 67 mln zł tzw. kwotę progową, po przekroczeniu której należy prowadzić audyt wewnętrzny, a do 168 mln zł – kwotę dotyczącą prowadzenia audytu wewnętrznego przez usługodawców. Do katalogu jednostek sektora finansów publicznych zobowiązanych do audytu wewnętrznego po przekroczeniu „kwoty progowej” ustawa dodaje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i państwowe osoby prawne, przewidziane w odpowiednim przepisie ustawy o finansach publicznych. W odniesieniu do audytu środków unijnych nowela umożliwia dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej bezpośrednie zwrócenie się z wnioskiem o udostępnienie informacji z rejestru podmiotów wykluczonych. Zoptymalizuje to działanie administracji i wykluczy niepotrzebny obieg dokumentów.
Ustawa o zmianie ustawy o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (projekt rządowy) ma charakter dostosowawczy i porządkujący, ujednolica terminologię i mechanizmy finansowania działalności dydaktycznej uczelni z rozwiązaniami wprowadzonymi ustawą – Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z nią formą finansowania utrzymania i rozwoju potencjału dydaktycznego i kształcenia studentów na studiach stacjonarnych jest subwencja. Tymczasem w ustawie z 2002 r. o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi jest zapis, że Minister Obrony Narodowej przekazuje dotacje, a nie subwencje na kształcenie żołnierzy zawodowych na kierunku lekarskim.
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (projekt rządowy) rozszerza krąg uprawnionych do wsparcia osób z niepełnosprawnościami na uczelniach o kandydatów i uczestników studiów podyplomowych. Środki nie będą wypłacane bezpośrednio w formie stypendium, ale zostaną przeznaczone na ułatwienie udziału w rekrutacji lub kształceniu osób z niepełnosprawnościami. Umożliwią złożenie dokumentów w alternatywnej formie, np. elektronicznie lub przez pełnomocnika; zapewnią pomoc asystenta podczas rekrutacji i wsparcie tłumacza języka migowego; dostosowanie materiałów dydaktycznych (wersja elektroniczna, nagrania audio, większa czcionka); zmianę formy egzaminu, np. ustny zamiast pisemnego; możliwość korzystania ze specjalistycznego oprogramowania; udział w zajęciach zdalnych lub w trybie hybrydowym. Dotychczas uczelnie mogły zapewnić wsparcie ze środków z budżetu studentom i doktorantom z niepełnosprawnościami, dzięki noweli obejmie ono także kandydatów i uczestników studiów podyplomowych.
Ustawa o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (projekt rządowy) ma ułatwić obrót nieruchomościami rolnymi na rynku prywatnym poprzez doprecyzowanie obowiązujących przepisów dotyczących obrotu nieruchomościami rolnymi w wypadku przekształceń przedsiębiorców. Zgodnie z nowelą przekształcenie jednej spółki handlowej w inną nie oznacza nabycia nieruchomości rolnej, ponieważ stanowi kontynuację funkcjonowania tego samego podmiotu w zmienionej formie prawnej. Nowela doprecyzowuje również pojęcie przedsiębiorcy, które odnosi się wyłącznie do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Dzięki zmianom zwiększy się przejrzystość przepisów, nastąpi ograniczenie zbędnych formalności i ułatwienie procesów przekształceń przedsiębiorstw, m.in. poprzez zmniejszenie obciążeń biurokratycznych.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego (projekt rządowy) przewiduje, że sprawy dotyczące korupcji zagranicznych funkcjonariuszy publicznych będą rozpoznawać w pierwszej instancji sądy okręgowe , a nie – jak dotychczas – rejonowe. Chodzi o sprawy dotyczące łapownictwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych, zarówno wręczania, jak i przyjmowania łapówek. Nowe przepisy obejmą wyłącznie wypadki przekupstwa osób pełniących funkcje publiczne w innym państwie lub w organizacji międzynarodowej. Z uzasadnienia wynika, że takie sprawy trafią do sądów okręgowych ze względu na wyjątkowy charakter, wynikający w szczególności z bardzo niewielkiej liczby takich spraw, i opieranie ustaleń na materiale dowodowym zbieranym z reguły poza granicami kraju. Nowela dostosowuje polskie przepisy do zaleceń Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).